اسکن هسته ای قلب
اسکن هسته ای قلب یک روش تصویربرداری پیشرفته است که به پزشکان و متخصصان پزشکی قلب این امکان را می دهد تا به روشی غیر تهاجمی به بررسی عملکرد قلب بپردازند. این روش بر اساس استفاده از مواد رادیواکتیو است که به داخل بدن تزریق می شوند و به بافت های قلبی متصل می گردند. دستگاه های تصویربرداری پیشرفته، انرژی پرتوهای گاما ساطع شده توسط این مواد رادیواکتیو را ثبت کرده و به تصاویر قابل تفسیر توسط پزشکان تبدیل می کنند.
این تصاویر بیانگر این است که چگونه خون در طول چرخه ضربان قلب به داخل و خارج بطن ها و دهلیزها جریان پیدا می کند. همچنین میزان جذب ماده های رادیواکتیو توسط بافت های قلبی نشان دهنده سلامت و عملکرد آن ها است. بدین ترتیب پزشکان می توانند بر اساس این اطلاعات به شناسایی اختلالات عملکردی قلب و آسیب های بافتی مرتبط با بیماری های قلبی عروقی بپردازند
فهرست مطالب
در چه مواردی اسکن هسته ای قلب تجویز می شود ؟
از اسکن هسته ای قلب برای بیمارانی توصیه می شود که شامل علائم زیر هستند:
- درد در قفسه سینه
- درد قفسه سینه ناشی از ورزش
- تنگی نفس
- الکتروکاردیوگرام غیرطبیعی
- برای تجسم الگوهای جریان خون به دیواره های قلب که اسکن پرفیوژن میوکارد نامیده میشود.
- برای تعیین میزان آسیب به قلب پس از سکته قلبی
- برای ارزیابی بیماری عروق کرونر
- بررسی عملکرد قلب با روشی به نام دروازه قلبی همراه با الکتروکاردیوگرام (ECG)
متد اسکن هسته ای قلب
متد انجام اسکن هسته ای قلب
اسکن قلب معمولا در دو گام و در دو روز متفاوت انجام می شود، ممکن است هر دو مرحله در یک روز انجام می شود.
این دو مرحله شامل مرحله استراحت عضله قلب و مرحله استرس یا فعالیت عضله قلب است.
در این دو مرحله، میزان خونرسانی عضله قلب بررسی می شوند. در یک فرد عادی، خونرسانی عضله قلب در مرحله استراحت و فعالیت با هم تفاوت ندارد.
البته خونرسانی به عضله قلب با افزایش فعالیت، افزایش می یابد تا نیازهای تغذیه ای عضله در زمان فعالیت تامین شود. اما اگر کسی دچار تنگی عروق خونرسان قلب باشد، میزان خونرسانی عضله قلب در مرحله فعالیت یا استرس به میزان کافی افزایش نمی یابد و این اختلال و کاهش خونرسانی به صورت تصویری نشان داده می شود.
روش انجام به این صورت است که در مرحله استراحت به بیمار مقداری از ماده رادیو اکتیو بی خطر تکنسیوم یا تالیوم تزریق می شود.
این ماده از طریق عروق خونرسان در داخل عضله قلب پخش می شود. میزان انتشار ماده هسته ای در هر منطقه از عضله قلب متناسب با میزان خونرسانی در آن منطقه قلب می باشد.
در این مرحله تصویربرداری از بیمار انجام می شود. سپس در مرحله فعالیت، بیمارباید تست ورزش را انجام می دهد و یا در صورتیکه امکان تست ورزش برای بیمار وجود نداشته باشد، استرس به وسیله داروی دی پیریدامول بطور مصنوعی برای عضله قلب ایجاد می شود و مجددا ماده رادیواکتیو تزریق می شود.
سپس با تصویربرداری مجدد، خونرسانی عضله قلب بررسی می شود. در موارد تنگی یا انسداد رگ خونرسان، میزان توزیع ماده رادیواکتیو در عضله قلب کاهش می یابد. با مقایسه این دو تصویر می توان انسداد عروق قلب را بر اساس کاهش خونرسانی منطقه ای و میزان کاهش در مرحله استرس تشخیص داد.
چگونه برای اسکن هستهای قلب آماده شوم؟
برای آمادگی جهت انجام اسکن هسته ای قلب، رعایت چند نکته مهم قبل از انجام این آزمایش ضروری است تا نتایج بهدستآمده دقیق و معتبر باشد. پزشک شما ممکن است دستورالعملهای خاصی به شما ارائه دهد که باید قبل از اسکن رعایت کنید. بهطورکلی، آمادگیهای زیر معمولاً توصیه میشود.
روش انجام اسکن هسته ای قلب
- ناشتا بودن: قبل از انجام حدود ۴ تا ۶ ساعت ناشتا باشید و چیزی نخورید. این کار به کاهش احتمال تأثیر غذا بر نتایج اسکن کمک شایانی میکند.
- مصرف داروها: ممکن است لازم باشد برخی داروها را قبل از اسکن هسته ای قلب مصرف نکنید. داروهای خاصی مانند نیتروگلیسیرین یا بتابلاکرها ممکن است باعث تغییر نتایج شود. پزشک شما دقیقاً مشخص خواهد کرد که کدام داروها را باید متوقف کنید و چه زمانی امکان مصرف دوباره وجود دارد.
- اجتناب از مصرف کافئین: یکی از مهمترین موارد آمادگی برای اسکن قلب، پرهیز از مصرف کافئین به مدت ۲۴ ساعت قبل از آزمایش است. این شامل قهوه، چای، نوشابههای کافئیندار و حتی شکلات است.
- لباس مناسب: برای راحتی بیشتر، لباسهای راحت بپوشید. از پوشیدن زیورآلات فلزی مانند ساعت و جواهرات اجتناب کنید، زیرا ممکن است دستگاههای تصویربرداری را مختل کنند.
- ورزش قبل از اسکن: اگر قرار است اسکن در حین ورزش یا استرس انجام شود، باید از پزشک خود درباره میزان فعالیت بدنی مجاز قبل از انجام اسکن سؤال کنید.
دلیل خوردن خامه یا شیر در اسکن هسته ای
پزشک معمولاً قبل از انجام اسکن هستهای ، توصیه میکند که با خود خامه یا شیر پرچرب به همراه داشته باشید. مصرف این مواد لبنی قبل از تزریق تکنسیوم باعث چسبندگی بیشتر آن به مولکول های خون می شود. هر چه قدر ماده بی خطر تکنسیوم بیشتر به مولکول های خون بچسبد، تصویر دقبق تری از حرکت خون در عضله قلب به دست می آید.با نمایش بهتر جریان خون رسانی در عروق کرونر و عضله قلب، میتوان گرفتگی عروق را دقیق تر تشخیص داد.همچنین مصرف لبنیات علاوه بر افزایش کیفیت تصویر اسکن، ماده حاجب از کیسه صفرا و کبد را نیز دفع خواهد کرد.
توجه کنید در صورت وجود موارد زیر، قبل از انجام آزمایش حتما به پزشک خود اطلاع دهید:
- مشکلات زمینه ای، مانند دیابت
- استفاده از ضربان ساز یا دستگاه دیگری در قفسه سینه
- هرگونه حساسیت
- بارداری قطعی یا احتمالی
- شیردهی
مقایسه آنژیوگرافی قلب با اسکن هسته ای قلب
آزمایش استرس هسته ای معمولاً برای تخمین زدن شدت گرفتگی که ممکن است بر اثر بیماری شریان کرونری اتفاق افتاده باشد، استفاده می شود. این آزمایش به طور کلی به عنوان روش غیر تهاجمی برای تشخیص گرفتگی های شریان کرونری شناخته می شود. در بسیاری از موارد، انجام آزمایش اسکن هسته ای ، نیاز بیمار به روش های تهاجمی مثل کاتتریزاسیون قلبی را از بین می برد.
درواقع به علت اینکه آنژیوگرافی تهاجمی تر از اسکن هسته ای قلب است، در برخی موارد پزشک تشخیص می دهد که اول اسکن هسته ای قلب انجام شود. اگر مشکل با این آزمایش کاملا مشخص نشد، از روش آنژیوگرافی استفاده می شود.
عوارض و خطرات احتمالی اسکن هسته ای قلب
اسکن قلب یک روش تصویربرداری پزشکی است که برای ارزیابی جریان خون به عضله قلب (میوکارد) به کار میرود . با این حال، همانند هر روش پزشکی، این اسکن نیز میتواند دارای عوارض و خطراتی باشد که به طور کلی شامل موارد زیر میشود:
| واکنشهای آلرژیک به داروهای تزریقی | برخی افراد ممکن است به ماده رادیواکتیو یا داروهای تزریقی تحریک قلب واکنش آلرژیک نشان دهند. این واکنشها معمولاً خفیف بوده و شامل خارش، کهیر، یا قرمزی پوست میشوند. |
| قرار گرفتن در معرض پرتو | اسکن قلب شامل استفاده از مواد رادیواکتیو است که بیمار را در معرض مقادیر کمی از تابش قرار میدهد. اگرچه این مقدار تابش بی خطر است اما ممکن است برای زنان باردار یا افرادی که به دفعات زیاد تحت این نوع اسکنها قرار میگیرند، مشکلاتی ایجاد کند. |
| عوارض داروهای استرسزا | در اسکنهای استرسزا، داروهایی مانند آدنوزین، دوبوتامین یا دیپیریدامول برای تحریک قلب استفاده میشوند. این داروها میتوانند عوارضی مانند تپش قلب، افت یا افزایش فشار خون، سرگیجه، تهوع، تنگی نفس و در موارد خاص گاها حملات قلبی ایجاد کنند. |
| عوارض تزریق وریدی | مانند هر روش تزریقی، ممکن است عوارضی مانند درد، خونریزی، کبودی یا عفونت در محل تزریق رخ دهد. |
| احساس ناراحتی در طول آزمایش | برخی افراد ممکن است در طول آزمایش احساس اضطراب، ترس یا ناراحتی کنند. واکنشهای گوارشی: در برخی موارد نادر، ممکن است بیماران دچار مشکلات گوارشی مانند تهوع یا استفراغ شوند. |
آیا این تابش برای اطرافیان نیز خطرناک است؟
اسکن هستهای یک روش تشخیصی است که از مواد رادیواکتیو (رادیوایزوتوپ) برای بررسی جریان خون به عضله قلب استفاده میکند. این مواد تابش خفیف و کنترلشدهای از خود منتشر میکنند که با دستگاههای خاصی قابل تشخیص است. از آنجایی که بیماران در این فرآیند ماده رادیواکتیو دریافت میکنند، ممکن است نگرانیهایی درباره تأثیر این تابش بر اطرافیان ایجاد شود.
توصیهها برای کاهش تابش به اطرافیان
1. بیمار بهتر است بهمدت 24 ساعت از تماس فیزیکی نزدیک با کودکان و زنان باردار اجتناب کند.
2. مایعات بیشتر بنوشد چرا که این کار به دفع سریعتر مواد رادیواکتیو از بدن کمک میکند.
3. شستشوی دستها بعد از استفاده از سرویس بهداشتی ضروری است.
هزینه اسکن هسته ای قلب
به طور کلی، در ایران، قیمت این نوع اسکن معمولاً بین ۵ تا ۱۵ میلیون تومان متغیر است. با این حال، این مقادیر میتوانند بسته به شهر و مرکز مورد نظر تغییر کنند.
برای دقیقترین اطلاعات، توصیه میشود با بیمارستانها یا کلینیکهای معتبر در منطقه خود تماس بگیرید و از آنها استعلام قیمت کنید. همچنین، اگر بیمه سلامت دارید، بررسی کنید که آیا هزینه اسکن هستهای تحت پوشش بیمه شما قرار دارد یا خیر.
نکات مهم:
1. پوشش بیمهای: برخی از بیمهها ممکن است بخشی از هزینه اسکن هستهای قلب را پوشش دهند. حتماً شرایط بیمه خود را بررسی کنید.
2. تجهیزات و تکنولوژی: استفاده از تجهیزات پیشرفتهتر ممکن است هزینه را افزایش دهد، اما دقت و کیفیت نتایج نیز بالاتر خواهد بود.
3. تخصص تیم پزشکی: مراکز با تیم پزشکی متخصص و با تجربه ممکن است هزینه بالاتری داشته باشند، اما کیفیت خدمات نیز بیشتر خواهد بود.
4. مکان جغرافیایی: قیمتها در شهرهای بزرگتر معمولاً بیشتر از شهرهای کوچکتر است.
چکیده
به طور کلی، اسکن هسته ای قلب به عنوان یک روش درمانی ایمن با کمترین عوارض جانبی شناخته می شود. پزشکان از این روش برای پایش قلب و تشخیص بیماری های احتمالی آن استفاده می کنند. جهت استفاده از خدمات بهترین متخصص قلب تهران، می توانید به سایت دکتر ……..مراجعه نمایید. ایشان در زمینه شناسایی و درمان بیماری های مختلف قلب با استفاده از روش هایی مانند اکوکاردیوگرافی و آنژیوگرافی قلب، به مداوای بیماران می پردازد.
معمولا اسکن هسته ای در صورتیکه با ملاحظات لازم انجام شود، بی خطر است.
ماده رادیواکتیو بکاررفته، کاملا بی خطر است و صرفا به عنوان ردیاب استفاده می شود.
گاهی حساسیت به ماده دی پیریدامول رخ می دهد که باعث گرگرفتگی و سردرد می شود که بلافاصله با تزریق آمینوفیلین قابل برگشت میباشد.
اسکن هسته ای قلب تست بسیار مهمی است و اطلاعات بسیار زیادی از وضعیت و سلامت قلب و عروق میدهد ولی تفسیر نتایج آن به تنهایی و بدون در نظر گرفتن بیمار و علایم آن درست نیست. در برخی از بیماران شاید لازم باشد در کنار اسکن هسته ای سایر آزمایشات نیز انجام شود؛ بنابراین برای گرفتن اسکن هسته ای قلب با بهترین متخصص قلب تهران مشورت نمایید تا بیماری و مشکلتان به بهترین نحو حل و درمان شود.
پرسش و پاسخ متداول مراجعین در ارتباط با اسکن هسته ای قلب
سردرد بعد از اسکن قلب نشانه چه چیزی است؟
سردرد ممکن است ناشی از داروهای مورداستفاده در تست استرس باشد و معمولاً موقتی است.
آیا تکرر ادرار از عوارض اسکن قلب است؟
بله، تکرر ادرار به دلیل دفع ماده رادیواکتیو از بدن ممکن است رخ دهد.
آیا جایگزینی برای اسکن قلب وجود دارد؟
بسته به شرایط، جایگزینهایی مانند سیتی آنژیوگرافی وجود دارند.
آیا بعد از انجام اسکن هستهای سطح هوشیاری فرد تغییر میکند و فرد میتواند رانندگی کند؟
اسکن هستهای و رادیو دارو هیچ تاثیری در هوشیاری اشخاص ندارد. در نتیجه افراد بعد از انجام اسکن خود میتوانند
رانندگی کنند و کارهایی که نیاز به دقت بالا دارند را انجام دهند
آیا وجود پروتزی مثل باتری قلبی یا سمعک، پروتز زانو، دندان مصنوعی و… در بدن تاثیری در نتیجهی اسکن هستهای دارد ؟
با توجه به اینکه دستگاه اسکن هستهای میدان مغناطیسی ندارد، بنابراین این نوع تصویربرداری، تصویربرداری ایمنی است برای افرادی که پروتز دارند. تمام مراجعین با خیال راحت میتوانند این تصویربرداری را انجام دهند
آیا اسکن هسته ای قلب خطری دارد؟
در اسکن های هسته ای ، مقادیراستاندارد و میزان اندکی اشعه به بیمار وارد می شود که توسط سازمانهای بین المللی تعیین شده است و لذا هیچ خطری برای بیمار ندارد.
از طرفی داروهای مورد استفاده هیچ گونه اثر حساسیتی خطرناک و یا آسیب به کلیه ندارند. آشامیدن آب و دفع مکرر ادرار از راهکارهایی که میتوان برای برای کاهش پرتوگیری بکار بست.
آیا خانم باردار یا شیرده مجاز به انجام اسکن هسته ای قلب است ؟
مگر در مواردیکه پزشک معالج توصیه به انجام اسکن داشته باشد، بهتر آن است انجام اسکن تا پایان دوره بارداری به تعویق افتد. ماداران شیرده بسته به نوع اسکن بهتر استشیردهی را مدت کوتاه متوقف کنند .
خواندن نتیجه اسکن هسته ای قلب
اسکن هسته ای قلب به وسیله جیلریم تولید شکلهای سه بعدی از قلب را امکانپذیر میسازد که اطلاعات بیشتری را به پزشکان ارائه میدهد تا برخی بیماریهای قلبی از جمله انسداد عروق کرونر، تعیین کند.
نمره 100 تا 300 به معنای رسوب پلاک متوسط است. که به معنای زیاد بودن احتمال حمله قلبی یا سایر بیماری های قلبی است. در صورتی که نمره بیشتر از 300 نشانه خطر بیماری بسیار بالا تا شدید و حمله قلبی است. در کنار نمره آگاتستون، ممکن است یک نمره صدک نوشته شده باشد که میزان کلسیم شما را در مقایسه با افراد هم سن و جنس نشان می دهد.
