نوار عصب و عضله یعنی چه؟
نوار عصب و عضله از جمله روش هایی است که برای تست سلامتی سلول های عصبی و ماهیچه ها به کار می رود. با استفاده از این روش می توان به اختلالات احتمالی در عملکرد سلول های عصبی و در نهایت ماهیچه ها پی برد.
نوار عصب و عضله یکی از بهترین روش های تشخیص بیماری های مختلف از جمله ام اس در بیماران است و در دنیای امروزی به پزشکان در درمان این بیماری ها کمک شایانی می کند.
EMG (نوار عصب و عضله ) یک روش تشخیصی است که عملکرد عصب ها و عضلات بدن را ارزیابی می کند. این روش با قرار دادن الکترودهای کوچک روی پوست یا درون عضله، فعالیت های الکتریکی را ثبت می کند. این فعالیت ها چگونگی ارسال سیگنال های عصبی از مغز به عضلات و برعکس را نشان می دهند.
نوار عصب و عضله می تواند به تشخیص بیماری هایی که باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی می شوند، کمک کند. برای مثال، نوار عصب و عضله می تواند نشان دهد که آیا عصب یا عضله دچار آسیب، التهاب، فشار، گیری، یا بیماری است یا خیر.
ام اس چیست
ام اس یا MS، اسکلروز چندگانه (Multiple Sclerosis) یک بیماری مزمن و التهابی است که در آن سیستم ایمنی بدن به پوشش عصبی به نام میلین حمله می کند و اختلال در انتقال پیام های عصبی ایجاد می کنند.
این بیماری می تواند علائم متنوعی را در بدن ایجاد کند، از جمله مشکلات بینایی، حرکتی، حسی و عاطفی . علت دقیق ام اس مشخص نیست، اما عوامل ژنتیکی و محیطی مانند عفونت، کمبود ویتامین D و تغییرات آب و هوایی ممکن است نقش داشته باشند ام اس درمان قطعی ندارد، اما داروها و روش های مختلفی وجود دارند که می توانند شدت و فراوانی حملات را کاهش دهند و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشند.
ام اس چه علائمی دارد؟
ام اس( فلج چندگانه) یکی از بیماری های التهابی و مزمن می باشد برای فرد بیمار مشکلات بسیاری را به همراه می آورد. در بیماری ام اس سیستم ایمنی بدن به پوشش عصبی (میلین) حمله کرده و باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی می شود.
علائم ام اس ممکن است خفیف یا شدید، کوتاه یا طولانی مدت باشند و ممکن است در ترکیب های گوناگونی ظاهر شوند. برخی از علائم شایع ام اس عبارتند از:
مشکلات بینایی مانند تاری دید، دوبینی یا کاهش بینایی
سوزن سوزن شدن و بی حسی در صورت، بازوها، پاها و انگشت ها
درد و اسپاسم در عضلات
خستگی و ضعف در بدن
مشکلات تعادل و سرگیجه
اختلالات مثانه و روده
اختلال عملکرد جنسی
مشکلات شناختی مانند کاهش حافظه، توجه و قضاوت
تغییر در سلامت عاطفی مانند افسردگی، اضطراب و بی ثباتی
این علائم ممکن است در هر بیمار به صورت متفاوتی بروز کنند و با توجه به محل آسیب عصبی متغیر باشند. برای تشخیص دقیق ام اس، نیاز به چندین آزمایش و معاینه دارید که باید توسط یک پزشک متخصص مغز و اعصاب انجام شوند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد روش های تشخیص ام اس، می توانید با متخصصان مجرب ما در مجموعه کلینیک های ویستان در تماس باشید.
آیا تشخیص ام اس با نوار مغز امکان پذیر است؟
تشخیص ام اس با نوار مغز و نوار عصب و عضله یکی از روش های تشخیصی است که با استفاده از الکترودهایی که به سر بیمار متصل می شوند، فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می کند. نوار مغزی آسیب و التهاب مغز را مشخص می کند.
تشخیص ام اس از روی بعضی از الگوهای نوار عصب و عضله قابل تشخیص است . الگوهایی مثل تغییر در سرعت انتقال پیام عصبی، افزایش کاهش فعالیت آلفا . اما با نوار مغز به تنهایی نمی توان ام اس را مشخص کرد بلکه باید این روش را با سایر روش های تشخیصی ترکیب کرد.
به طور کلی و با توجه به این توضیحات می توان گفت که تشخیص ام اس با نوار مغز را باید پزشک متخصص شما تایید نماید.
تشخیص ام اس بوسیله نوار عصب و عضله
تشخیص ام اس از طریق نوار عصب و عضله با قرار دادن الکترودهای کوچک روی پوست یا درون عضله، فعالیت های الکتریکی را ثبت می کند. این فعالیت ها نشان می دهند که چگونه سیگنال های عصبی از مغز به عضلات و برعکس منتقل می شوند. این روش می تواند به تشخیص بیماری هایی که باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی می شوند، کمک کند . برای مثال، نوار عصب و عضله می تواند نشان دهد که آیا عصب یا عضله دچار آسیب، فشار، گیری، یا بیماری است یا خیر.
استفاده از نوار عصب و عضله برای تشخیص ام اس امروزه یکی از روش های تشخیصی کاربردی در علم پزشکی است. که می تواند نشان دهد که آیا عصب یا عضله دچار آسیب یا التهاب است یا خیر . برخی از الگوهای نوار عصب و عضله می توانند نشان دهنده ام اس باشند، مانند کاهش سرعت انتقال پیام های عصبی، افزایش فعالیت بتا و کاهش فعالیت آلفا
روش های تشخیص ام اس چیست
ام اس یک بیماری مزمن است که در آن اختلال در سیستم عصبی رخ می دهد . تشخیص ام اس یک کار پیچیده است .تایید ابتلا و یا عدم ابتلا به این بیماری به چندین مرحله آزمایش و معاینه نیاز دارد. از جمله روش های تشخیص ام اس می توان به موارد زیر اشاره نمود:
معاینه عصبی: برای بررسی عملکرد و سلامت اعصاب مغز، نخاع و عصب بینایی
معاینه چشم: برای بررسی وجود اختلالات بینایی مانند نوریت اپتیک، نیستاگموس و دیپلوپی
آزمایش خون: برای رد کردن بیماری های دیگری که علائم مشابه ام اس دارند مانند بیماری لایم، سیفلیس و کمبود ویتامین
ام آر آی (MRI): برای تصویربرداری از مغز و نخاع و شناسایی آسیب های میلین یا لکه های ام اس
پونکسیون کمری: برای برداشتن مایع مغزی نخاعی و بررسی وجود پروتئین های خاصی که نشان دهنده التهاب مغزی نخاعی هستند
تست پتانسیل برانگیخته: برای اندازه گیری فعالیت الکتریکی مغز در پاسخ به محرک های حسی مانند صدا، لمس و نور
این روش ها به تنهایی کافی نیستند و باید با هم و با توجه به علائم و شرایط بیمار ترکیب شوند. بنابراین برای تشخیص ام اس لازم است که شما به یک پزشک مجرب در زمینه مغز و اعصاب مراجعه نموده و زیر نظر ایشان اقدام به درمان نمایید.
تفسیر نوار عصب و عضله توسط متخصص مغز و اعصاب
تفسیر نوار عصب و عضله یا الکترومیوگرافی (EMG) یک فرایندی است که در آن یک متخصص مغز و اعصاب، نتایج این تست را بررسی و تحلیل می کند. این تست برای ارزیابی سلامت و عملکرد عصب ها و عضلات بدن انجام می شود. این تست با قرار دادن الکترودهای کوچک روی پوست یا درون عضله، فعالیت های الکتریکی را ثبت می کند.
متخصص مغز و اعصاب با توجه به علائم و شرایط بیمار، نوع و تعداد عصب ها و عضلات مورد آزمایش را مشخص می کند. سپس با استفاده از یک دستگاه خاص، سیگنال های الکتریکی را به صورت نمودار، صدا یا مقادیر عددی نمایش می دهد. این سیگنال ها نشان می دهند که چگونه عصب ها و عضلات با هم ارتباط برقرار می کنند و آیا دچار آسیب، التهاب، فشار، گیری یا بیماری هستند یا خیر.
متخصص مغز و اعصاب با توجه به معیارهای مختلفی مانند شدت، سرعت، مدت زمان و الگوی سیگنال های الکتریکی، نتایج نوار عصب و عضله را تفسیر می کند. این تفسیر می تواند نشان دهنده بیماری های مختلف اعصاب و عضلات باشد. بعضی از انواع بیماری ها عبارتند از:
بیماری های عضلانی مثل دیستروفی عضلانی یا پلی میوزیت
مشکلات مربوط به ارتباط عصب و عضله مثل میاستنی گراویس
اختلالات مربوط به اعصاب محیطی مثل سندرم تونل کارپال یا نوروپاتی محیطی
بیماری های مرتبط با اعصاب حرکتی مغز و نخاع مثل فلج اطفال یا اسکلروز آمیوتروفیک
مشکلاتی که از ریشه اعصاب نشات می گیرند مثل دیسک بیرون زده نخاع
البته باید در نظر داشت که تفسیر نوار عصب و عضله همیشه نشان دهنده بیماری مشخصی نیست. با این حال این تست می تواند لیست بیماری های محتمل را کاهش دهد و در تشخیص بیماری اصلی کمک کننده باشد. گزارش نوار عصب و عضله توسط متخصص نوشته می شود و پزشک معالج این گزارش را با بیمار در میان می گذارد.
نوار عصب و عضله چقدر طول میکشد؟
نوار عصب و عضله یکی از تست هایی است که امروزه بعد از مراجعه به متخصص مغز و اعصاب معمولا در 90 درصد موارد انجام می شود. علت این امر هم این است که emg یا نوار عصب و عضله در تشخیص دقیق بیماری به پزشک متخصص کمک بزرگی می کند و معمولا بعد از دریافت نوار نوار عصب و عضله یا emg پزشک می تواند درمان بیماری را شروع کند. مدت زمان گرفتن نوار emg معمولا از نیم تا دوساعت طول می کشد و در بعضی از موارد ممکن است پزشک بخواهد چند مرحله emg را تکرار کند.
هزینه نوار عصب و عضله چقدر است؟
هزینه نوار عصب و عضله در تهران بستگی به نوع و تعداد عصب ها و عضلات مورد آزمایش، بخش دولتی یا خصوصی، طرف قرارداد بیمه ها و مهارت متخصص دارد. به طور متوسط، این تست در بخش خصوصی بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان و در بخش دولتی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان است . بیمه های پایه درمانی مثل تأمین اجتماعی، معمولاً ۳۰ تا ۹۰ درصد هزینه را پوشش می دهند.
انواع نوار عصب یا عضله
انواع نوار عصب و عضله بستگی به نوع و محل عصب ها و عضلات مورد آزمایش دارد. برخی از این انواع عبارتند از: نوار عصب و عضله حسی، مختلط، صورت ، دست ، پا ، مغز و….
معمولا نوار عصب و عضله برای تمامی قسمت های بدن و تشخیص بیماری از جمله تشخیص ام اس مورد استفاده قرا رمی گیرد. هزینه نوار عصب و عضله معمولا کمتر از دیگر روش های تشخیصی مانند سی تی اسکن و ام آر آی است و به همین دلیل نیز پزشکان معمولا از آن برای تشخیص بیماری استفاده می کنند.
اصطلاحات نوار عصب و عضله
اصطلاحات نوار عصب و عضله به برخی از واژه ها و عباراتی اطلاق می شود که در زمینه آزمایش نوار عصب و عضله یا الکترومیوگرافی (EMG) به کار می روند. این آزمایش برای بررسی عملکرد و سلامت عصب ها و عضلات بدن انجام می شود. برخی از این اصطلاحات عبارتند از:
الکترود: یک قطعه کوچک فلزی یا ژلی که به پوست یا عضله متصل می شود و سیگنال های الکتریکی را اندازه گیری یا ایجاد می کند
سوزن: یک الکترود خاص که به صورت تیز به درون عضله وارد می شود و فعالیت های الکتریکی عضله را ثبت می کند
امپلیفایر: یک دستگاه الکترونیکی که سیگنال های الکتریکی را تقویت می کند و به صورت نمودار، صدا یا مقادیر عددی نمایش می دهد
اسیلوسکوپ: یک دستگاه نمایشگر که سیگنال های الکتریکی را به صورت نمودار موج نشان می دهد
اسپیکر: یک دستگاه تولید کننده صدا که سیگنال های الکتریکی را به صورت صدا نشان می دهد
NCV (Nerve Conduction Velocity): سرعت هدایت عصبی، یک معیار برای اندازه گیری سرعت انتقال سیگنال های عصبی در اعصاب
CMAP (Compound Muscle Action Potential): پتانسیل عمل عضلانی مرکب، یک معیار برای اندازه گیری شدت سیگنال های عصبی که باعث انقباض عضله می شوند
SNAP (Sensory Nerve Action Potential): پتانسیل عمل عصبی حسی، یک معیار برای اندازه گیری شدت سیگنال های عصبی که اطلاعات حسی را از پوست به مغز منتقل می کنند
F (Fibrillation): فیبریلاسیون، یک نوع فعالیت الکتریکی غیر طبیعی در عضله که نشان دهنده آسیب عصبی است
PSW (Positive Sharp Wave): موج تیز مثبت، یک نوع فعالیت الکتریکی غیر طبیعی در عضله که نشان دهنده آسیب عصبی است
MUAP (Motor Unit Action Potential): پتانسیل عمل واحد حرکتی، یک معیار برای اندازه گیری فعالیت الکتریکی یک واحد حرکتی که شامل یک نورون حرکتی و تمام فیبرهای عضلانی که تحت کنترل آن هستند می شود
MUP (Motor Unit Potential): پتانسیل واحد حرکتی، یک معیار برای اندازه گیری شکل و اندازه یک پتانسیل عمل واحد حرکتی
IP (Insertion Potential): پتانسیل درج، یک معیار برای اندازه گیری فعالیت الکتریکی عضله در زمان ورود سوزن به آن
R (Recruitment): استقرار، یک معیار برای اندازه گیری تعداد واحدهای حرکتی که در یک عضله با افزایش شدت تحریک فعال می شوند
I (Interference): تداخل، یک معیار برای اندازه گیری فعالیت الکتریکی کل عضله در زمان انقباض کامل
درمان ام اس توسط متخصص مغز و اعصاب
نورولوژیست یا متخصص مغز و اعصاب ، در زمینه تشخیص و درمان بیماری های مربوط به مغز، نخاع، اعصاب محیطی و عضلات تخصص داشته و در همین زمینه به درمان بیماری های مختلف می پردازد .
ام اس یا به معنی دیگر فلج چندگانه، یک بیماری مغز و اعصاب است که در آن سیستم ایمنی بدن انسان به پوشش عصبی( میلین )حمله کرده و آن را دچار اختلال می کند. درمان ام اس شامل داروها، تزریقات، تراپی ها و رژیم های غذایی است که می توانند شدت و فراوانی حملات را کاهش دهند و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشند.
اگر شما یا کسی که می شناسید به ام اس مبتلا هستید یا مشکوک به ابتلا به آن هستید، بهتر است به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. برای انتخاب بهترین متخصص مغز و اعصاب و درمان ام اس، می توانید به برخی از عوامل زیر توجه کنید:
سطح تحصیلات و تجربه پزشک در زمینه ام اس
فلوشیپ یا آموزش تخصصی در زمینه ام اس داشته باشند
داشتن مدرک و گواهینامه معتبر از انجمن های مرتبط با ام اس
دارای مطب یا کلینیک مجهز و به روز برای انجام آزمایشات و تصویربرداری های لازم
ارتباط خوب و مشاوره مناسب با بیماران و خانواده های آنها برقرار نماید.
به روز باشد و به درمان های جدید و پیشرفته برای ام اس دسترسی داشته باشند
برای خدمات ارائه شده هزینه مناسب و قابل قبول در نظر بگیرد.
بر اساس این معیارها، می توانید به برخی از بهترین متخصصان مغز و اعصاب و درمان ام اس در تهران در کلینیک ویستان مراجعه نمایید.
آیا نوار عصب و عضله عوارض دارد؟
نوار عصب و عضله یا الکترومیوگرافی (EMG) یک آزمایش کمخطر با عوارض نادر است. در این آزمایش، فعالیت الکتریکی عصب ها و عضلات بدن اندازه گیری و ثبت می شود. برای انجام این آزمایش، پزشکان از الکترود های سوزنی استفاده می کنند که به پوست یا عضله متصل می شوند.
به طور کلی، عوارض نوار عصب و عضله خیلی جدی نیستند و معمولاً بعد از چند روز خود به خود از بین می روند. برخی از عوارض ممکن نوار عصب و عضله عبارتند از:
خونریزی: در محل ورود الکترود سوزنی ممکن است خونریزی کمی رخ دهد که با فشار دادن و پانسمان کردن قابل کنترل است.
عفونت: در محل ورود الکترود سوزنی ممکن است عفونتی ایجاد شود که باعث قرمزی، تورم، درد و تب می شود. در این صورت باید به پزشک مراجعه کرد و در صورت لزوم از آنتیبیوتیک استفاده کرد.
آسیب عصبی: در نادرترین موارد، الکترود سوزنی ممکن است به عصب آسیب بزند و باعث بی حسی، درد، ضعف یا فلج عضله مربوطه شود. این آسیب معمولاً جزئی و موقت است و با زمان بهبود می یابد.
برای کاهش احتمال بروز عوارض نوار عصب و عضله، می توانید از برخی اقدامات پیشگیرانه استفاده کنید، مانند:
قبل از آزمایش:
اگر بیماری خونی، دیابت، عفونت، بارداری یا حساسیت به هر چیزی دارید پزشک خود را در جریان قرار دهید.
از مصرف داروهای ، ضد التهاب یا ضد انعقاد خود داری کنید
پوست و عضلات خود را بشویید ،تمیز کنید و خشک نگه دارید ، لوسیون، کرم یا روغن های پوستی را استفاده نکنید.
بعد از آزمایش:
محل اتصال و ورود الکترود سوزنی را با آب و صابون بشویید و از آن مراقبت کنید
استراحت کرده و از انجام فعالیت های سنگین بپرهیزید.
در صورت مشاهده هر گونه عارضه سریعا پزشک درمانگر خود را در جریان قرار داده و مراتب را به او اطلاع دهید.
تشخیص بیماری با نوار عصب و عضله
نوار عصب و عضله یا الکترومیوگرافی (EMG) یک آزمایش تشخیصی است که عملکرد و سلامت اعصاب و عضلات را بررسی میکند. به کمک این آزمایش میتوان بسیاری از بیماریهای عصبی عضلانی را تشخیص داد. از جمله این بیماری ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
نوروپاتی: آسیب یا اختلال در اعصاب محیطی که باعث بی حسی، درد، ضعف یا تغییر در حساسیت میشود
میوپاتی: آسیب یا اختلال در عضلات که باعث ضعف، تحلیل یا انقباض غیر ارادی میشود
اختلالات مفصل عصب عضله: آسیب یا اختلال در محل اتصال عصب و عضله که باعث ضعف، خستگی یا اختلال در انقباض عضله میشود
اختلالات سیستم عصبی مرکزی: آسیب یا اختلال در مغز یا نخاع که باعث ضعف، فلج، تشنج یا اختلال در حرکت میشود.
برای انجام نوار عصب و عضله، پزشک از الکترودهای کوچکی استفاده میکند که با قرار دادن روی پوست یا سوراخ کردن آن، فعالیت الکتریکی عضلات و اعصاب را ثبت میکند. این فعالیت الکتریکی به صورت موج های صوتی و نمودارهای گرافیکی روی یک صفحه نمایش دیده میشود. پزشک با توجه به شکل، اندازه، سرعت و شدت این موج ها، میتواند نوع و میزان آسیب یا اختلال را تشخیص دهد
